ذائقه انسان در شرایط استرس دچار تغییر میشود !
تنشهای شدید و بحرانهای جمعی، پیش از آنکه سفرهها را از نظر حجم و تنوع تهدید کنند، الگوی خوردن و ذائقه غذایی را هدف میگیرند. بررسیها نشان میدهد در زمان استرس، مغز با فعالکردن سیستم بقا، اشتها، هورمونهای گرسنگی و سیری و حتی احساس طعم را تغییر و افراد را به سمت مصرف بیشتر غذاهای شیرین، چرب و شور سوق میدهد و این از نظر متخصصان تغذیه پاسخی فیزیولوژیک از سوی مغز برای مقابله با تهدید به شمار میرود. همزمان،آنان هشدار میدهند که در بحرانهایی مانند جنگ، بلایای طبیعی و همهگیریها، تغذیه به موضوعی فراتر از تأمین کالری به عامل اصلی تابآوری جسمی و روانی تبدیل میشود، عاملی که بیتوجهی به آن میتواند خطر سوءتغذیه، تضعیف سیستم ایمنی و تشدید بیماریهای مزمن را بهطور چشمگیری افزایش دهد. بر همین اساس، آنان معتقدند بدغذایی یا پرخوری در دوران فشار روانی، ضعف اراده نیست، بلکه واکنش زیستی بدن برای بقاست و در چنین شرایطی، مغز با استفاده از قند و چربی بهعنوان آرامبخش موقت، مسیرهای پاداش را فعال کرده و هورمونهای مرتبط با اشتها دستخوش تغییر میشوند. افزایش هورمون گرسنگی (گرلین)، کاهش هورمون سیری (لپتین)، ترشح کورتیزول و تمایل بدن به سوختهای سریع، همگی از دلایل این تغییرات هستند و از سوی دیگر، میکروبیوتای روده نیز در اثر استرس تغییر میکند و سیگنال ولع به مغز میفرستد. متخصصان تغذیه توضیح میدهند در این دورهها، تمایل به غذاهای نرم و کرمی به دلیل ایجاد حس امنیت افزایش یافته و حساسیت چشایی به طعمهای تند، شور و ظریف کاهش پیدا میکند و مجموعهای از تغییرات که میتواند الگوی تغذیه را بهطور کامل دگرگون کند در بدن اتفاق میافتد.
بحرانها خطر سوءتغذیه و بیماری را افزایش میدهد
در شرایط بحرانهایی مانند جنگ، بلایای طبیعی و همهگیریها، امنیت غذایی و الگوی تغذیهای افراد بهشدت تحت تأثیر قرار میگیرد و شواهد علمی و گزارشهای نهادهای بینالمللی نشان میدهد حتی دورههای کوتاهمدت کمبود یا دسترسی محدود به غذا میتواند به تغییرات متابولیک، تضعیف سیستم ایمنی، افزایش خطر عفونتها و تشدید بیماریهای مزمن ،سوءتغذیه، تضعیف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به بیماریها منجر شود.در چنین شرایطی تغذیه تنها بهعنوان تأمینکننده انرژی مطرح نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی حفظ سلامت، افزایش تابآوری جسمی و روانی و کاهش پیامدهای منفی بحرانها به شمار میرود. استرسهای فیزیولوژیک و روانی ناشی از بحران میتواند نیازهای تغذیهای بدن را تغییر دهد و اهمیت دریافت کافی درشتمغذیها و ریزمغذیها را دوچندان کند.
تغذیه عامل مهم در افزایش تابآوری در بحران
اتخاذ راهبردهای تغذیهای ساده، قابل اجرا و مقرونبهصرفه میتواند نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از سوءتغذیه، حفظ عملکرد سیستم ایمنی و مدیریت بهینه منابع غذایی محدود داشته باشد. در شرایط استرس، بدن با تغییرات متابولیک مواجه میشود که میتواند نیاز به انرژی، پروتئین و برخی ریزمغذیها مانند ویتامینهای C و D، آهن و روی را افزایش دهد، همچنین نیاز بدن به دریافت مایعات در چنین شرایطی بیشتر میشود و کمآبی میتواند سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. مصرف بیش از حد غذاهای پرکالری و کمارزش غذایی مانند تنقلات و قندهای ساده، حذف برخی گروههای غذایی، دریافت ناکافی آب و نگهداری نامناسب مواد غذایی از جمله اشتباهات رایج در چنین شرایطی است. در مدیریت منابع غذایی، اولویتبندی اهمیت زیادی دارد، بهگونهای که تأمین آب سالم در اولویت نخست قرار دارد، سپس منابع انرژی مانند غلات، منابع پروتئینی، چربیهای سالم و در نهایت منابع تأمینکننده ویتامینها و مواد معدنی باید مورد توجه قرار گیرد. استفاده از مواد غذایی ماندگار، مغذی و مقرون به صرفه را در شرایط بحران ضروری دانست و افزود: حبوبات خشک، غلات، کنسروهای استاندارد، مغزها و روغنهای گیاهی از جمله مواد غذایی مناسب در چنین شرایطی هستند. برخی مواد غذایی مانند عدس، تخممرغ و غلات به دلیل ترکیب مناسب انرژی و مواد مغذی میتوانند نقش مهمی در تأمین نیازهای بدن داشته باشند.\ در صورت رعایت اصول بهداشتی از جمله توجه به تاریخ مصرف، سلامت بستهبندی و میزان نمک، کنسروها میتوانند بخشی از رژیم غذایی مناسب در شرایط بحران باشند. استفاده از منابع پروتئینی اقتصادی مانند حبوبات، تخممرغ، سویا و لبنیات ساده و ترکیب مواد غذایی مانند غلات و حبوبات همراه با مصرف سبزیجات خشک یا کنسروی میتواند بخشی از نیاز بدن به ویتامینها و مواد معدنی را تأمین کند. مکملهای ویتامینی باید تنها در صورت وجود کمبود و با توصیه متخصصان سلامت مصرف شوند و مصرف خودسرانه آنها ممکن است با خطراتی همراه باشد.
تأمین آب آشامیدنی سالم را یکی از مهمترین اولویتها در بحرانها دانست و گفت: در صورت نبود دسترسی به آب سالم میتوان از روشهایی مانند جوشاندن آب، استفاده از مواد ضدعفونیکننده یا فیلترهای مناسب برای ایمنسازی آن استفاده کرد. از مصرف نوشیدنیهای قندی، نوشیدنیهای کافئیندار بیش از حد و الکل خودداری شود، زیرا این نوشیدنیها میتوانند باعث تشدید کمآبی و اختلال در وضعیت متابولیک بدن شوند. استرس و ترس، واکنشهایی طبیعی است که در دورههایی از زندگی همه افراد رخ میدهد، این روزها که در شرایط بحرانی و جنگ قرار داریم، استرس در افراد بیشتر دیده میشود و اگربا نشانههایی در بدن مانند لکنت و قطع شدن گفتار، تعریق زیاد، تغییر در بینایی، احساس سوزش در بدن، تشنجهای ذهنی یا جسمانی، بیخوابی یا خوابآلودگی، اضطراب بالا ، پرخوری و … ظاهر شود، این علائم به ما نشان میدهد که تحت فشار استرس یا ترس هستیم. روان شناسان راههای کنترل استرس و ترس را شامل کنترل رسانه، ارتباط با عزیزان، نظم در سبک زندگی، تکنیکهای آرامسازی، کاهش استرس در کودکان، تکنیکهای تنفسی و معنوی میدانند اما متخصصان تغذیه براین باورند که بدغذایی در روزهای تنش، نه ضعف اراده بلکه فرمان مغز برای بقا در شرایط تهدید است و منجر به بیماریهای مزمن میشود. کاهش تدریجی نمک و شکر (۱۰٪ در هفته)، نوشیدن آب و ۱۰ دقیقه مکث پیش از پاسخ به ولع، تنفس عمیق قبل از شروع همچنین جویدن آهسته ادویههای گرم مثل (دارچین و زنجبیل) برای ضربه سیستم پاداش جایگزینی تنقلات با پروتئین و میوه در دسترس آجیل خام و سبزیجات تازه جهت جبران منیزیم تخلیهشده ، پیادهروی و خواب کافی را از راهکارهای بازگشت به تعادل میدانند.
هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.